Ember tarafından yayımlanan son analiz, elektrikli araçların (EV) küresel petrol talebi üzerindeki etkisinin hızla büyüdüğünü ortaya koydu. Buna göre, dünya genelindeki elektrikli araç filosu 2025 itibarıyla günlük yaklaşık 1,7 milyon varil petrol tüketimini devre dışı bıraktı.
Bu miktar, küresel enerji ticaretinde kritik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı üzerinden İran’ın gerçekleştirdiği günlük petrol ihracatının yaklaşık yüzde 70’ine karşılık geliyor. Küresel günlük petrol tüketiminin ise 104 milyon varil seviyesinde olduğu hesaplanıyor.
Elektrikli araçların payı hızla artıyor
Analize göre, elektrikli araçların yeni satışlardaki payı son altı yılda dikkat çekici bir yükseliş gösterdi. 2019’da yüzde 4 seviyesinde olan oran, 2025 itibarıyla yüzde 10’un üzerine çıktı.
Ülke ve bölgelere göre dağılımda ise önemli farklılıklar göze çarpıyor. Vietnam yüzde 38 ile öne çıkarken, Avrupa Birliği genelinde bu oran yüzde 26 olarak ölçüldü. Tayland’da yüzde 21, Endonezya’da yüzde 15 seviyesine ulaşan elektrikli araç payı; ABD’de yüzde 10, Brezilya’da yüzde 9, Hindistan’da yüzde 4 ve Japonya’da yüzde 3 olarak kaydedildi.
Çin ise kritik bir eşiği aşarak, elektrikli araçların toplam otomobil satışlarındaki payını ilk kez yüzde 50’nin üzerine taşıdı.
Petrol faturasında milyarlarca dolarlık etki
Elektrikli araçların yaygınlaşması, özellikle enerji ithalatçısı ülkeler açısından ciddi ekonomik avantajlar sunuyor. Petrol fiyatının ortalama 80 dolar/varil seviyesinde olduğu varsayımıyla yapılan hesaplamalara göre:
- Çin’in ithalat faturası yıllık 28 milyar dolar
- Avrupa Birliği’nin 8 milyar dolar
- Hindistan’ın ise yaklaşık 600 milyon dolar azalıyor.
Öte yandan, petrol fiyatlarında yaşanan her 10 dolarlık artışın küresel ithalat faturasını yıllık yaklaşık 160 milyar dolar yükselttiği belirtiliyor. Ulaşımda petrol yerine elektrikli araçların yaygınlaşması halinde ise fosil yakıt ithalatının üçte bir oranında düşebileceği ve yılda yaklaşık 600 milyar dolar tasarruf sağlanabileceği öngörülüyor.
Jeopolitik riskler elektrikli dönüşümü hızlandırıyor
Son dönemde Orta Doğu’daki gerilimler, özellikle Hürmüz Boğazı’nda ticaret akışını sekteye uğratarak petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açtı. Bu gelişmelerden en fazla etkilenen bölgelerin başında ise petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 40’ını bu geçiş noktasından karşılayan Asya ülkeleri geliyor.
“Elektrikli araçlar artık stratejik bir tercih”
Ember Kıdemli Yöneticisi Daan Walter, dünya nüfusunun yüzde 79’unun petrol ithalatçısı ülkelerde yaşadığına dikkat çekerek, elektrikli araçların yalnızca çevresel değil aynı zamanda ekonomik ve stratejik bir çözüm sunduğunu vurguladı.
Walter, “Petrol üretimi bile ekonomileri fiyat şoklarından korumaya yetmiyor. Ancak bugün, 1970’lerdeki kriz döneminden farklı olarak güçlü bir alternatif var. Elektrikli araçlar giderek içten yanmalı araçlarla maliyet açısından rekabet edebilir hale geliyor. Petrol fiyatlarındaki oynaklık, ülkeleri gelecekteki şoklara karşı daha dirençli hale getirmek için elektrikli araçları rasyonel bir seçenek haline getiriyor.” değerlendirmesinde bulundu.
