Dünya çapında 114 sivil toplum kuruluşu, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 30. Taraflar Konferansı (COP30) başkanına açık bir mektup göndererek, fosil yakıtların aşamalı terk edilmesine yönelik hazırlanan geçiş yol haritasının daha şeffaf, kapsayıcı ve siyasi bir süreç haline getirilmesi çağrısında bulundu.
STK’lar, mevcut planlamanın güçlü bir siyasi kararlılık ve gerçek anlamda katılımcı bir süreç olmadan sadece “raflarda toz olacak bir belge” haline gelebileceği uyarısında bulundu. Mektup, COP30 Başkanı André Corrêa do Lago’ya iletildi.
Mektupta, artan iklim etkileri ve jeopolitik istikrarsızlıkların ortasında küresel iklim eylemlerinin güvenilirliğinin, fosil yakıt üretim ve kullanımının “adil ve planlı şekilde azaltılmasına” bağlı olduğu vurgulandı. İmzacılar arasında iklim adaleti, yerli halk hakları, insan hakları, inanç temelli ve topluluk odaklı birçok örgüt yer alıyor.
350.org Siyasi Strateji Başkanı Andreas Sieber, “2026’nın ilk günleri açıkça gösterdi ki ülkeler, fiyat dalgalanmalarına ve jeopolitik risklere karşı kırılgan olan petrol piyasalarından kurtulmak zorunda. Bu, sadece teknik bir plan değil; fosil yakıtı adil bir şekilde azaltma ve uygun maliyetli enerjiye geçiş planıdır. Bu yol haritası, küresel taahhütleri somut eyleme dönüştürme fırsatıdır.” dedi.
STK’lar, yol haritasının somut etki yaratabilmesi için sadece teknik bir çalışma olmaktan çıkarılıp şeffaf, birlikte oluşturulan ve kapsayıcı bir siyasi süreç haline getirilmesini talep ediyor. Bu çerçevede sivil toplumun, yerli halkların ve yerel toplulukların anlamlı katılımının sağlanması, ayrıca Brezilya’nın yanı sıra Latin Amerika ve Pasifik bölgesinden ortak ülkelerle eş liderlik yapılması gerektiği vurgulandı.
Brezilya’daki COP30 Başkanlığının kısa bir süre sonra sona ereceğine dikkat çeken Claudio Angelo, “Bu çok yıllı bir süreç olacak. Yol haritası sürecinin sahiplenilmesi için Brezilya’nın dışındaki ülkelerin de bu sürece liderlik etmesi şart.” ifadelerini kullandı.
Mektupta ayrıca, fosil yakıtlara bağımlılığın ülkeleri fiyat dalgalanmaları, çatışma ve dış baskılara maruz bıraktığı, bu nedenle geçiş sürecinin bilimsel temelli olması gerektiği belirtildi. STK’lar yol haritasında şu unsurların yer almasını istiyor:
- Fosil yakıt çıkar ve kullanımını savunan çıkar gruplarının süreçten dışlanması veya ciddi şekilde sınırlandırılması,
- Gelişmiş ülkelerin iklim yükümlülüklerini, özellikle finansman taahhütlerini yerine getirmesi,
- Geçiş sürecinin işçi ve topluluklar üzerindeki etkilerinin ele alınması ve fırsatların adil şekilde dağıtılması,
- Sürecin bakanlık düzeyinde sürdürülmesi, demokratik hesap verebilirlik ve insan hakları güvenceleri ile desteklenmesi.
